kadın hastalıkları
16:27
MEME UCU İLTİHABI (MASTİT)
MASTİT (Meme ucu iltihabı)
Mastit memelilerde görülen bir meme iltihabıdır. İnsanda oldukça nadir
olarak rastlanır. Meme kanseri ile mastit benzer belirtiler gösterir.
Genelde hamilelik döneminde görülen ve hamilelik dönemi dışında
görülen olmak üzere ikiye ayrılır. Mastit doğumdan sonra ortaya çıkıyorsa mastitis
puerperalis ve başka zamanlarda
ortaya çıkıyorsa mastitis nonpuerperalis denir. Mastitin ağırlığı farklı şekilde ortaya çıkar ve bazen
sağuk sarğı (hidroterapi)ile tedavi yeterli iken bazende ilaç
gerekebilir.
- Mastitis puerperalis
- Mastitis nonpuerperalis
- Teşhis
- Belirtiler
- Mastit sebepleri
- Tedavi
Mastitis Puerperalis[
Hamilelik sırasında ve lohusalıkda görülen türü,emzirme (süt verme) döneminde süt kanallarının tıkanması yüzünden oluşur.Bu da emzirme
esnasında oluşan çatlaklarla oluşum hızlanır. Gögüs etrafında veya meme
uçlarında oldukça ağrılı bölgeler oluşr ve ateşe veya grip benzeri belirtilere yol açar. Mastitis yüzünden emzirmeyi
bırakmaya gerek yoktur, aksine emzirme tıkanan süt kanallarının açılmasında en
etkili yollardan biridir ve bebeğe herhangi bir zararı yoktur. Bebeği ani
olarak sütten kesme de mastitise benzer belirtilere yol açar.
Mastitis basit tıkanıklıklardan, ağrıya, ateşe varan çeşitli
şekillerde ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda aşırı ateş hastanın antibiyotik
ile tedavisini gerektirebilir. Yalnızca %10 kadarı ameliyatla çıkarılmayı
gerektirecek abseslere yolaçar.
Mastitis Nonpuerperalis
Hamilelik dışında görülen türüne ise genellikle 60 yaşını
aşmamış ve doğurgan olan kadınlarda rastlanır. Yeni doğan bebeklerde de veya
ergenlik öncesi çocuklarda nadir olarak görülebilir.
Ergenlik öncesi mastitis ergenliğin ilk dönemlerinde yahut
ergenlikten hemen önce kız ve erkek çocuklarda görülür. Herhangi tedavi gerektirmeden
kendiliğinden iyileşir.
Teşhis
Mastitin teşhisi kendini belli ettiği için çok kolaydır. Göğüs
iltihaplanması ağrı, kızarma ve göğüs ısısının artmasıen belirgin
özellikleridir. Göğüs ağrılarında da mutlaka kadın doktoruna görünmek gerekir,
çünkü göğüs iltihaplanması ağrıya sebep olduğu gibi göğüsteki urda aynı şekilde
rahatsızlık verir. Bu nedenle doğru teşhis çok önemlidir.
Belirtiler
Genellikle memenin yalnız bir bölümünde ve meme ucu ve başına
yakın yerlerde, göğsün yukarı ve iç yanlarında şu belirtilere rastlanır:
- Kızarıklık
- Ağrı
- Hissedilir bir kütle
- Bölgesel ısınma
- Şişmiş lenf düğümleri
- Abse
Hamilelik sırasında olan mastitiste gribe benzer belirtilere
rastlansa da bunun dışındaki durumlarda bu belirtilere rastlanmaz.
Süt akamamasının belirtileri
- Göğsün gergin olması, sıkınca ağrı vermesi
- Emzirdikten sonra çok az veya hiç rahatlama olmaması
- Kızarmış ve ısınmış deri
- Meme ucunun yaralanması
- Koltukaltı bezelerinin şişmesi
- Göğüs iltihaplanmasının baş ve eklem ağrısına sebep olması ve vücut ısısına sebep olması
Süt akmamasının önemli sebepleri
- Süt akışını oksitosin yetersizliği nedeniyle azalması
- Süt kanallarının tamamen boşanmaması
- Meme ucunun yara olması
- Süt akışının yara nedeniyle engellenmesi
- Göğüs dokusunun yaralanması
Bebeğime süt verebilir miyim?
Evet. Mastit sırasında emzirmek, çok acı verir. Ancak, gerek biran önce
iyileşmek, gerekse süt kanallarınızın boşalarak yeni tıkanıklıklar olmaması ve
sütünüzün kesilmemesi için emzirmeniz gerekir. Emzirmeden bir kaç dakika önce
sıcak kompres, acı duymanızı bir ölçüde azaltır.
Eğer bebeğiniz
emerek iltihaplı göğsünüzü tam boşaltamıyorsa, yada aşırı acı hissi nedeniyle
emziremiyorsanız, göğsünüzü bir süt pompasıyla boşaltmanız gerekir. Sağdığınız
sütü biberonla bebeğinize verebilirsiniz. Şunu hiç unutmayın, göğsünüzü boşaltmak
için en iyi pompa, bizzat bebeğinizdir!
Mastitin sebebi
Mastitin yani doğumdan sonra ortaya çıkan göğüs
iltihaplanmasına % 95 oranında stafilokokken ve stafilokkus aureus isimli
bakteriler tarafından sebep olur. Ayrıca proteus ve escherichia coli isimli
bakterilerde iltihaplanmaya sebep olur. Annenin stresli olması nedeniyle süt
kanalları yeterince uyarılmaz ve böylece kasılma olmasa süt kanallarında
yığılma olur ve buda iltihapa sebep olur. Mastitis non puerperalis doğum ve
emzirme ile ilgili olmasa da, bu iltihapada bakteriler sebep olur.
Mastit rahatsızlıklar
Mastit genelikle doğumdan sonra tek taraflı olarak göğsün
kızarması ve ısınması şeklinde kendini gösterir. Emzirmede göğüs ağrısına sebep
olur ve tam olarakta göğüsteki süt boşalmaz. Buna ilavetten koltuk altı
bezlerinde şişme görülebilir. Doğumla ilgisi olmayan mastitte (mastitis
nonpuerperalis) ise önce göğüs ağrısı sonra ise meme ucunda iltihaplanma
görülür.
Tedavi
Emzirmeden önce göğsün masajlanması ve ısıtılması süt
kanallarının açılmasına yardım edecektir. Ağrıyı dindirmek için süt kaybedilmek
istenmediği takdirde soğuk kompres kullanılabilir. Bebeğin sürekli olarak
iltihaplı olan memeden emzirilmesi tavsiye edilir(ancak diğer meme de ihmal
edilmez). Ancak bebek sütün içerdiği tuza ve tadına göre ilk başlarda emmeyi
istemeyebilir.
Memedeki çatlaklar ve eziklikler enfeksiyon ihtimalini artırır. Dar kıyafetler ve
oturmayan iç çamaşır baskı yaparak memelerde sorunlara probleme yol açabilir.Meme
uçlarının hava alması sağlanmalı özellikle emzirme döneminde göğüs pedi
kullanımına dikkat edilmeli. Ayrıca
emzirme sırasında bebeğin burnundan gelen akıntıdan da mikrop kapılabilir. Bu
yüzden emzirmeden önce bebeğin burnunun boşaltılması yerinde olacaktır.
Çok ağır durumlarda süt vermeyi durdurmak ve süt kesici
ilaçların alınması gerekebilir.
